Na czym polega upadłość konsumencka?
Spis treści
- Definicja upadłości konsumenckiej
- Ogłoszenie upadłości konsumenckiej - warunki przeprowadzenia
- Proces wnioskowania o upadłość konsumencką
- Jakie konsekwencje czekają po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
- Porady dla osób rozważających upadłość konsumencką
Wpadnięcie w niemożliwe lub trudne do spłacenia zobowiązania finansowe, czyli w tak zwaną spiralę zadłużenia, nie powinno spychać człowieka na margines społeczny i z dnia na dzień pozbawiać całego dorobku życia. W czasach nadmiernego wzrostu cen, tym samym spadku realnej wartości dochodów, rosnących koszty życia, sprawiają, że częstym zjawiskiem jest problem z regulowaniem bieżących rachunków, zaspokajaniem podstawowych potrzeb życia codziennego, także spowodowane przez trwonienie części składowych majątku. Odpowiedzią na te problemy może okazać się ogłoszenie upadłości konsumenckiej oraz ustalenia planu spłaty.
Zrozumienie procesu upadłości konsumenckiej, czy też samo ogłoszenie upadłości konsumenckiej, a także to czy wobec upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe oraz ustalenia planu spłaty, jest ważne dla przeciętnego konsumenta. Skutkiem jej wszczęcia są postępowania egzekucyjne prowadzone przez komorników. Jej celem jest tzw. oddłużenie, które jednak niesie za sobą konsekwencje. Jedną z nich jest sprzedaż całego majątku upadłego, celem spłaty zobowiązań.
Definicja upadłości konsumenckiej
Upadłość konsumencka, czy też wniosek o ogłoszenie upadłości i ustalenia planu spłaty wierzycieli, to postępowanie dotyczące osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Ogłoszenie upadłości konsumenckiej ma na celu całkowite oddłużenie osoby, która stała się niewypłacalna, warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego, umorzenie zobowiązań dłużnika, lecz nie z powodu umyślnego działania lub rażącego niedbalstwa. Polega na warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego.
Podstawowe różnice między upadłością konsumencką, a upadłością przedsiębiorstw, a także w prowadzeniu postępowań upadłościowych.
- Upadłość konsumencka – ogłoszenie upadłości osoby fizycznej:
- upadłość konsumencka dotyczy osób fizycznych i jest tańsza, może być także prowadzona wobec przedsiębiorcy od dnia zaprzestania prowadzenia działalności;
- powinna trwać nie dłużej niż 6 miesięcy;
- w przypadku osoby fizycznej, celem upadłości konsumenckiej jest oddłużenie dłużnika;
- brak majątku nie stanowi przeszkody dla przeprowadzenia upadłości konsumenckiej;
- wniosek o ogłoszenie upadłości musi spełnić mniej wymogów formalnych w zakresie treści oraz ilości załączników;
- nie powoduje konieczności pojawienia się zadłużenia wobec przynajmniej 2 podmiotów. Konsument może mieć tylko jednego wierzyciela;
- upadłość konsument polega na wydzieleniu kwoty np. z masy upadłości na poczet czynszu najmu mieszkania dla upadłego oraz ustalenia planu spłaty wierzycieli;
- postępowanie naprawcze, ma za zadanie zapobiegać powstaniu stanu niewypłacalności nadmiernie zadłużonego przedsiębiorcy. Nie istnieje odpowiednik dla takiego postępowania w wypadku osób fizycznych. W przypadku uwzględnienia wniosku o ogłoszenie upadłości, postępowanie kończy się na warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego powstałych przed wszczęciem postępowania upadłościowego.
- Upadłość przedsiębiorstw:
- w wypadku osób przedsiębiorców, upadłość ma windykacyjny charakter, zaś jej celem jest zaspokojenie wierzycieli w możliwie największym zakresie, powoduje ustalenia planu spłaty wierzycieli;
- brak majątku przedsiębiorcy stanowi nieusuwalną przeszkodę dla postępowania upadłościowego . Wówczas oddalenie wniosku przez sąd jest obligatoryjne.
- warunkiem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, będzie istnienie przynajmniej dwóch wierzycieli;
- dom lub mieszkanie przedsiębiorcy, stanowi składnik masy upadłości podlegający zasadom likwidacji, a mieszkaniowe potrzeby przedsiębiorcy nie będą uwzględnione w przebiegu postępowania;
- postępowanie naprawcze, ma za zadanie zapobiegać powstaniu stanu niewypłacalności nadmiernie zadłużonego przedsiębiorcy. Nie istnieje odpowiednik dla takiego postępowania w wypadku osób fizycznych.
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej – warunki przeprowadzenia
Przegląd przesłanek do ogłoszenia upadłości konsumenckiej.
Prawo upadłościowe reguluje kwestie upadłości konsumenckiej. Upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny i brak mu zdolności płatniczej. Prowadzi to także do ustalenia planu spłaty wierzycieli. Zdolność płatnicza to zdolność uregulowania ciążących na dłużniku zobowiązań. Brak tej możliwości stanowi przesłankę ogłoszenia upadłości konsumenckiej i powoduje, iż postępowanie upadłościowe właściwe może zostać wszczęte. Plan spłaty wierzycieli jest niezbędnym elementem postępowania upadłościowego.
- Dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
- Uznaje się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące.
- Dłużnik będący przedsiębiorcą, jest niewypłacalny, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
- Do majątku, o którym mowa powyżej, nie wlicza się składników niewchodzących w skład masy upadłości.
- Do zobowiązań pieniężnych, o których mowa powyżej nie wlicza się zobowiązań przyszłych, w tym zobowiązań pod warunkiem zawieszającym oraz zobowiązań wobec wspólnika albo akcjonariusza z tytułu pożyczki lub innej czynności prawnej o podobnych skutkach
- Do zobowiązań pieniężnych, nie wlicza się także zobowiązań wynikających z:
1) instrumentów kapitałowych wyemitowanych celem ich włączenia do funduszy własnych jako instrumenty.
2) pożyczek podporządkowanych zaciągniętych w celu ich zakwalifikowania do funduszy własnych jako instrumenty dodatkowe.
- W przypadku zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji do zobowiązań pieniężnych, nie wlicza się zobowiązań wynikających z:
1) obligacji kapitałowych wyemitowanych w celu ich zakwalifikowania do środków własnych jako pozycji podstawowych środków własnych kategorii 1;
2) pożyczek podporządkowanych zaciągniętych w celu zakwalifikowania ich do środków własnych jako pozycji środków własnych kategorii 1;
Domniemywa się, że zobowiązania pieniężne dłużnika przekraczają wartość jego majątku, jeżeli porównując bilans jego zobowiązania oraz zobowiązań wobec jednostek powiązanych, przekraczają wartość jego aktywów, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące.
Sąd może oddalić wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli nie ma obawy przed utratą przez dłużnika zdolności do wykonywania jego wymagalnych zobowiązań pieniężnych w przyszłym czasie.
W zakresie upadłości konsumenckiej może zostać orzeczone umorzenie zobowiązań upadłego. Po sprzedaży majątku dłużnika, i zrealizowaniu planu spłaty, dochodzi do umorzenia pozostałych długów. Nie jest istotne, jakie dłużnik posiada zobowiązania (czy cywilnoprawne takie jak np. niespłacone kredyty), czy publicznoprawne (takie jak np. niezapłacone podatki).
By doszło do umorzenia danego zobowiązania, by zrealizować uzyskanie oddłużenia, w toku postępowania upadłościowego, należy je wskazać we wniosku o upadłość konsumencką. Wierzyciel także może zgłosić swoją wierzytelność do sądu upadłościowego. Plan spłaty wierzycieli jest niezbędny.
Umorzeniu z dniem ogłoszenia upadłości, w związku z ogłoszeniem upadłości konsumenckiej, podlegają na przykład:
- zobowiązania bankowe, pożyczkowe, kredytowe,
- zobowiązania wynikające z uprzednio prowadzonej działalności gospodarczej,
- zobowiązania podatkowe,
- nieopłacone rachunki (prąd, gaz, telefon, inne),
- niezapłacone zobowiązania mieszkaniowe (czynsz na rzecz spółdzielni, wspólnoty mieszkaniowej),
- zobowiązania względem prywatnych osób (pożyczki),
- sąd przy uwzględnieniu zobowiązań upadłego, bierze pod uwagę potrzeby mieszkaniowe upadłego.
Zacznij od nowa — skorzystaj z pomocy 360law w postępowaniu upadłościowym.
Pomożemy Ci przejść przez każdy etap upadłości konsumenckiej i odzyskać finansową równowagę.Proces wnioskowania o upadłość konsumencką
Ogłoszenie upadłości konsumenckiej rozpoczyna się złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. W jego toku dochodzi także do ustalenia planu spłaty wierzycieli. Jednakże, pierwszym krokiem do uzyskania upadłości konsumenckiego jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Składa go niewypłacalny konsument lub jego pełnomocnik (Adwokat lub Radca Prawny). Wniosku nie może złożyć wierzyciel. Dokument należy wypełnić i złożyć w Sądzie Rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania konsumenta. Od 2021 r. procedura ta odbywa się za pośrednictwem teleinformatycznego systemu. Gdy wniosek zostanie przyjęty, sąd rozpatruje, czy wnioskodawca spełnia warunki. Postępowanie upadłościowe polega na tym, że:
- Sąd w toku postępowania upadłościowego może wezwać do uzupełnienia braków wniosku o ogłoszenie upadłości,
- Sąd w toku postępowania upadłościowego może odrzucić wniosek ze względu na nieuzupełnienie braków formalnych,
- Sąd w toku postępowania upadłościowego może oddalić wniosek, po jego merytorycznym rozpoznaniu, z uwagi na niespełnienie przesłanek i zarządzić pokrycie kosztów postępowania upadłościowego przez dłużnika,
- Sąd w toku postępowania upadłościowego może zatwierdzić wniosek i ogłosić upadłość konsumencką.
Po ogłoszeniu upadłości:
- Sąd powołuje do sprawy syndyka.
- Wszelkie postępowania windykacyjne, egzekucyjne, komornicze zostają wstrzymane.
- Przestają naliczać się odsetki. Postępowanie upadłościowe jest płatne, lecz nie jest kosztowne. Rozpoczyna się z dniem zgłoszenia wniosku. Do wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej należy dołączyć opłatę w kwocie 30 zł oraz wszelkie dokumenty dotyczące posiadanych długów – umowy kredytowe, pożyczkowe, wyroki, nakazy zapłaty, dokumenty otrzymane od komornika. Wniosek o upadłość konsumencką dodatkowo może zawierać dokumenty potwierdzające stan zdrowia, rachunki, umowę najmu itp. – tj. dokumenty potwierdzające sytuację osobistą dłużnika oraz koszty życia, czyli wszelkie dokumenty uzasadniające upadłość konsumencką oraz umożliwiające ustalenia planu spłaty wierzycieli.
Kolejnym etapem, by kontynuować postępowanie upadłościowe, jest przekazanie sprawy syndykowi i ustalenie planu spłaty wierzycieli. Ustalenie planu spłaty wierzycieli jest niezbędne, bowiem umożliwia Syndykowi dokonanie weryfikacji informacji o finansach konsumenta i sporządza listę wierzytelności. Każdy z wierzycieli ma prawo zgłosić syndykowi swoje roszczenie i zastrzeżenia do planu spłaty wierzycieli. Może to zrobić do 30 dni od ogłoszenia upadłości. Wierzyciel musi zgłosić się do syndyka, zanim ten złoży do sądu projekt planu spłaty zadłużenia. Potem wierzyciel nie może domagać się już zaspokojenia swoich roszczeń. Syndyk przekazuje listę wierzytelności sądowi. Lista wierzytelności zostaje także opublikowana w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Po opublikowaniu listy wierzytelności i planu spłaty wierzycieli, wierzyciele mają 2 tygodnie na złożenie sprzeciwu wobec zakresu wierzytelności lub wobec odmowy uznania wierzytelności. Sprzeciw taki rozstrzyga sędzia-komisarz, który ostatecznie zatwierdza listę wierzytelności i decyduje, czy uwzględni wniosek o upadłość.
Sąd bierze pod uwagę wniosek o upadłość, zdolności zarobkowe upadłego, liczbę osób na jego utrzymaniu, liczbę wierzytelności, które wchodzą w skład masy upadłości ale także możliwości w zakresie wykonania planu spłaty wierzycieli. Z dniem ogłoszenia upadłości konsumenckiej, czy też z dniem zaprzestania prowadzenia działalności dochodzi do umorzenia zobowiązań upadłego.
Jakie konsekwencje czekają po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej?
Co istotne, upadłość konsumencka nie tylko prowadzi do umorzenia zobowiązań upadłego, lecz także wpływa na zdolność kredytową. Gdy dłużnik będzie chciał ogłosić upadłość konsumencką, to musi wiedzieć, że postępowanie upadłościowe powoduje, że informacja o ogłoszeniu upadłości konsumenckiej widnieje w Biurze Informacji Kredytowej przez okres 10 lat od daty jej ogłoszenia. Czyli nawet po zakończeniu procesu upadłości i umorzeniu długów, informacja o problemach finansowych i niewypłacalności konsumenta pozostaje w systemie. Oczywiście dłużnik musi rzetelnie przestrzegać planu spłaty wierzycieli, swoim działaniem dążyć do wykonania planu spłaty wierzycieli, bowiem postępowanie upadłościowe polega także na ustaleniu planu spłaty wierzycieli.
Jako długoterminowe skutki upadłości konsumenckiej dla dłużnika wskazać można konieczność przestrzegania planu spłaty wierzycieli, utratę prawa do zarządzania i korzystania z majątku wchodzącego do masy upadłości, zawieszenie wszelkich postępowań sądowych i egzekucyjnych, brak możliwości rozporządzania swoim majątkiem poprzez sprzedaż, czy też nabycie ruchomości, nieruchomości, brak możliwości zaciągania zobowiązań kredytowych. Postanowienia umowy określające, iż na wypadek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub ogłoszenia upadłości dojdzie do zmiany lub rozwiązania stosunku prawnego, którego stroną jest upadły, są nieważne. Postanowienie umowy, której stroną jest upadły, uniemożliwiające albo w znacznym stopniu utrudniające osiągnięcie celu jakim jest postępowanie upadłościowe, jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.
Obowiązki i ograniczenia nałożone na dłużnika po ogłoszeniu upadłości. Konsument, po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej ma obowiązek wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek. Tym obowiązkiem objęta jest także konieczność wydania dokumentów dotyczących jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności ksiąg rachunkowych i innych ewidencji prowadzonych do celów podatkowych, a nawet korespondencji. Niezbędne jest wykonanie pisemnego oświadczenia dotyczącego wydania wspomnianych oświadczeń i przedłożenia go sędziemu-komisarzowi. Jeśli dłużnik nie zastosuje się do przewidzianego przepisami ustawy zobowiązania, musi liczyć się możliwością umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Konsument zobowiązany jest udzielać syndykowi oraz sędziemu-komisarzowi wszelkich informacji oraz wyjaśnień dotyczących jego majątku, które ułatwią sporządzenie planu spłaty wierzycieli.
Konsument, który jest osobą fizyczną, na mocy postanowienia sędziego – komisarza może być ograniczony w zakresie opuszczania terytorium Rzeczypospolitej bez zezwolenia sądu, tak by realizować założenia planu spłaty wierzycieli.
Konsument po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej i w zakresie swojej niewypłacalności, jest ograniczony w zakresie rozporządzania swoim majątkiem, nie ma swobody taką jaką miał, przed wszczęciem postępowania o upadłość konsumencką, bowiem wówczas musi realizować założenia planu spłaty wierzycieli.
Nie zostawiaj swojej sytuacji przypadkowi — powierz upadłość konsumencką specjalistom z 360law.
Otrzymasz profesjonalne wsparcie, rzetelny plan spłaty i realną szansę na umorzenie zobowiązań.Porady dla osób rozważających upadłość konsumencką
Kiedy warto rozważyć upadłość konsumencką? W sytuacji trwałej niewypłacalności, poważnych problemów finansowych, warto rozważyć złożenie wniosku do sądu o ogłoszenie upadłości konsumenckiej oraz sporządzenie planu spłaty wierzycieli. Oczywiście przed złożeniem wniosku w przedmiocie ogłoszenia upadłości konsumenckiej, warto podjąć próby negocjacji z wierzycielami celem dokonania konsolidacji, czy też restrukturyzacji zadłużenia. Jeśli natomiast próby pozasądowego rozwiązania sporu z wierzycielami okażą się bezskuteczne, wniosek w kontekście upadłości konsumenckiej może okazać się konieczny. Upadłość konsumencka jest dobrym rozwiązaniem, dla tych dłużników, którzy nie posiadają majątku lub posiadany majątek jest niewielki. Czasami upadły nie ma już woli “walczyć o przetrwanie” celem spłaty wszystkich zobowiązań i ochrony majątku dłużnika. W takich przypadkach upadłość konsumencka może przynieść ulgę, dając szansę na nowy początek i poprawę jakości życia.
Wskazać należy, iż istnieją alternatywne metody zarządzania długiem z uwagi na to, że temat upadłości konsumenckiej jest bardzo złożony. Zanim upadły wystąpi na drogę postępowania sądowego z wnioskiem o ogłoszenie upadłości konsumenckiej, a tym samym wyzbyciu się majątku dłużnika, warto podjąć próby uporządkowania swoich zobowiązań, sporządzenia listy wierzycieli a następnie planu spłaty wierzycieli, porozumienia się z nimi i realizowania tak sporządzonego planu spłaty. Może sporządzić spis wierzytelności spornych. Dłużnik, w zakresie swojej niewypłacalności, sam może sporządzić projekt planu spłaty wierzycieli, który będzie uwzględniał także takie warunki jak choćby zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych upadłego.
Upadłość konsumencka regulowana przez prawo upadłościowe i odbywające się postępowanie upadłościowe właściwe oraz procedura upadłości konsumenckiej, stanowi złożony proceder, wymagający kompetencji i wiedzy profesjonalnego prawnika, a przede wszystkim sporządzenia rzetelnego, prawidłowego, zgodnego z obowiązującymi przepisami prawa planu spłaty wierzycieli. Pozytywne jej zakończenie może powodować konieczność wykonania obowiązku naprawienia szkody. Doradztwo 360law, z uwagi na ilość przeprowadzonych postępowań upadłościowych, umożliwi przeprowadzenie dłużnika przez szereg skomplikowanych procedur dotyczących upadłości konsumenckiej, dając mu realną szansę na stworzenie planu spłaty wierzycieli oraz zmianę swojego dotychczasowego życia, poprzez skuteczne umorzenie zobowiązań upadłego.
