Due diligence – dlaczego każda firma potrzebuje analizy prawnej przed ważnym zakupem lub fuzją?

Korzyści z przeprowadzenia badanie due dilligence

Przeprowadzenie badania due diligence pozwala na podjęcie świadomych wyborów, niezbędnych do uzyskania szczegółowych informacji dotyczących oceny opłacalności inwestycji i negocjacji warunków konkretnych transakcji w różnych dziedzinach biznesu.

Due diligence to również ocena rzeczywistej wartości przedsiębiorstwa, pozwalająca na maksymalne zminimalizowanie ryzyka finansowego i uniknięcia konfliktu interesów.

Konsekwencje braku przeprowadzenia badania due diligence przy zakupie lub fuzji przedsiębiorstwa

Nieprzeprowadzenie badania due diligence przed podjęciem decyzji biznesowej może rodzić poważne konsekwencje finansowe dla przyszłego inwestora, a w skrajnych przypadkach doprowadzić nawet do bankructwa firmy! Due diligence ma więc szczególne znaczenie przed zawarciem umowy inwestycyjnej i często ma zasadniczy wpływ na powodzenie transakcji, niezależnie od specyfiki transakcji.

Jako przykład można wskazać sytuację gdy przedsiębiorca zamierza dokonać fuzji lub przejęcia firmy. Przed podjęciem decyzji zasięga wybiórczych informacji finansowych, w oparciu o optymistyczne prognozy sprzedażowe, bez przeprowadzenia dokładnej analizy due diligence. Po dokonaniu planowanej inwestycji, okazuje się jednak, że firma ma niewielką bazę klientów, a jej sytuacja finansowa i prawna nie są tak dobre, jak uprzednio zakładano. Brak przeprowadzenia badania due diligence spowodowało złą ocenę potencjału inwestorowi lokującemu kapitał i w konsekwencji ujemny rachunek zysków, który początkowo.

Twoja firma potrzebuje analizy prawnej?

Skontaktuj się z naszą kancelarią. Posiadamy wiedzę i doświadczenie w zakresie przeprowadzenia kompleksowych analiz działalności podmiotów gospodarczych.

Skontaktuj się

Czym jest due diligence i dlaczego jest niezbędne?

Definicja due diligence:
Odnosząc się pokrótce do terminologii, wyjaśnić należy, że due diligence to pojęcie odnoszące się do dokładności i sumienności w wykonywaniu obowiązków lub podejmowaniu działań.

W kontekście biznesowym i prawnym due diligence oznacza ostrożne podejście do podejmowania decyzji i analizowania ryzyk, jakie mogą wystąpić przy wykonaniu transakcji. Zaznaczyć należy, że due diligence określa czy przeprowadzenie danej transakcji, po pierwsze nie rodzi konfliktu interesów i czy jest bezpieczne dla inwestora.

Samo badanie due diligence to proces szczególnej oceny przedsiębiorstwa lub innego podmiotu w celu zweryfikowania jego kondycji finansowej, prawnej, operacyjnej i rynkowej.

Due diligence to fundament działania jeśli chodzi o podjęcie bezpiecznych i dobrze przemyślanych decyzji biznesowych, zapewniając ochronę interesów wszystkich stron transakcji, w tym przede wszystkim inwestorom.

Należy pamiętać, że głównym celem analizy due dilligence jest:

Minimalizacja ryzyka finansowego pozwalająca na uniknięcie strat wynikających z nieprzewidzianych zobowiązań lub problemów wewnętrznych przedsiębiorstwa umożliwiających dokonanie oceny pod kątem finansowym;

Ocena potencjalnych korzyści, która pomaga zweryfikować, czy deklarowane wyniki finansowe i aktywa firmy są zgodne z rzeczywistością, a co za tym idzie czy inwestycja będzie opłacalna i bezpieczna.

Kiedy stosowane jest due dilligence?

Przeprowadzenie badania due dilligence obejmuje m. in. następujące sytuacje:

fuzji przedsiębiorstw – czyli wtedy gdy dochodzi do łączenia się dwóch lub większej ilości przedsiębiorstw w jeden podmiot gospodarczy,

przejęć przedsiębiorstw – czyli wtedy gdy jedna firma przejmowana jest przez inny podmiot,

wejście nowego inwestora do spółki – czyli zakup udziałów przedsiębiorstwa przez tzw. podmiot zewnętrznych,

przejęcia nieruchomości komercyjnych – w celu dokonania weryfikacji faktycznego stanu nieruchomości, jak również jej sytuacji prawnej; komercyjne due diligence zakłada ocenę funkcjonowania danego podmiotu na rynku nieruchomości,

podpisania umowy handlowej – w celu upewnienia się, że druga strona umowy jest wiarygodna i stabilna finansowo.

Jednak nie są to jedyne sytuacje, kiedy przeprowadzenie analizy diligence jest konieczne i potrzebne.

Ze względu na to, że zakres badania due diligence jest złożony i charakterystyczny dla profilu działalności konkretnej firmy, badanie due diligence dzieli się m. in. na:

prawne due diligence – ocena sytuacji prawnej danego podmiotu,

due diligence finansowe – ocena sytuacji finansowej danego podmiotu (płynności finansowej, zobowiązań, w tym weryfikacja potencjalnych zobowiązań ukrytych),

technologiczne due diligence – ocena infrastruktury technologicznej danego podmiotu,

podatkowe due diligence – ocena czy dany podmiot działa zgodnie z obowiązującymi przepisami podatkowymi (np. czy składa deklaracje podatkowe zgodnie z zakresem zobowiązania oraz czy terminowo płaci podatek dochodowy bądź podatek od towarów i usług),

due diligence ryzyka – ocena ryzyk związanych z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą.

Finansowe due diligence – co obejmuje i dlaczego warto?

Jak sama nazwa mówi, finansowe due diligence skupia się przede wszystkim na analizie finansowej przedsiębiorstwa, w celu ustalenia jego realnej wartości i rozpoznania ewentualnych zagrożeń finansowych dla inwestorów.

Zakres badania due diligence finansowego obejmuje ocenę sytuacji finansowej firmy w zakresie dotyczącym:

• weryfikacji sprawozdań finansowych,
• oceny wpływów i wydatków danego przedsiębiorstwa,
• analizy wierzytelności, długów i zobowiązań,
• analizy bilansów, przepływów pieniężnych i rentowności.

Ocena sytuacji finansowej firmy

Analiza rynku często może wprowadzić potencjalnego inwestora w błąd, co do rzeczywistej kondycji finansowej podmiotu, z którym ma zawrzeć transakcję. Niewątpliwie strony transakcji powinny mieć możliwość szczegółowego i dokładnego poznania podmiotu, z którym mają zamiar nawiązać współpracę biznesową niezależnie od tego czy mówimy o przypadku fuzji i przejęć czy pozostałych inwestycji.

Jak due diligence finansowe pomaga unikać ukrytych problemów finansowych?

Due dilligence finansowe to proces pozwalający na identyfikację ryzyk związanych z ukrytymi kosztami, niewłaściwą strukturą finansową lub zagrożeniami podatkowymi, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony wartości i przyszłości firmy.

Due diligence podatkowe – klucz do uniknięcia ryzyk fiskalnych

Skoro więc dla bezpieczeństwa w zakresie dotyczącym zarządzania finansami oraz zapewnienia powodzenia transakcji koniecznym jest przeprowadzenie badania due diligence należałoby odnieść się również do tzw. podatkowego due diligence.

Zakres badania podatkowego due diligence obejmuje analizę podatkową przede wszystkim pod kątem oceny czy działania firmy objętej analizą są zgodne z regulacjami podatkowymi.

Zakres analizy podatkowej obejmuje przede wszystkim:

Sprawdzenie poprawności rozliczeń podatkowych – czyli przede wszystkim analizę dokumentacji księgowej i finansowej, pod kątem oceny prawidłowości postępowania podmiotów objętych analizą due w zakresie podatków,

Wykrywanie zobowiązań ukrytych – takich, które mogą być konsekwencją nieprawidłowego postępowania przez podmiot objęty badaniem przed organem podatkowym, np. mogą być to zaległości podatkowe jakie powstaną przy dokonywaniu nieprawidłowych rozliczeń lub interpretacji prawa podatkowego.

Ocena zgodności z przepisami podatkowymi

Typowe ryzyka ujawniane w due diligence podatkowym:
Do najczęstszych ryzyk ujawnianych w procesie due diligence podatkowym są np. zaległości podatkowe czy błędy w deklaracjach.

Częstym błędem w zakresie podatku VAT są:

• błędy w stosowanych stawkach podatku,
• nieprawidłowe odliczenie podatku VAT.

Częstym błędem w zakresie podatku dochodowego (PIT,CIT) są:

• nieprawidłowe stosowanie ulg i zwolnień podatkowych,
• nieprawidłowe rozliczanie strat podatkowych,
• błędy w obliczeniu podstawy opodatkowania.

Due diligence prawne – analiza dokumentów i ryzyk prawnych

Fundamentalna w aspekcie due diligence prawnego jest weryfikacja zawartych przez przedsiębiorstwo umów i kontraktów.

Weryfikacja umów i kontraktów polega na dokładnej analizie dotychczasowych umów cywilnoprawnych zawartych z kontrahentami, klientami, dostawcami czy partnerami handlowi. Celem tej analizy jest ustalenie, czy umowy zawierają odpowiednie klauzule zabezpieczające interesy przedsiębiorstwa w przypadku niewykonania zobowiązań przez drugą stronę umowy.

W ramach due diligence analizuje się również umowy pracownicze, regulaminy obowiązuję w firmie oraz pozostałe dokumenty związane z zatrudnieniem i ochroną danych osobowych.

Ocena zgodności działania firmy z przepisami prawa

Wgląd w dokumentację firmy daje pełen obraz sytuacji prawnej przedsiębiorstwa.

Szeroka analiza wszystkich obszarów działalności firmy wskazuje, czy przedsiębiorstwo funkcjonuje zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami prawnymi. Analiza często uwzględnia konkretne aspekty prowadzonej działalności – ocena zgodności obejmuje weryfikację, czy firma posiada wszystkie wymagane dokumenty, zezwolenia uprawniające ją do prowadzenia działalności w danym zakresie.

Analiza obejmuje:

umowy licencyjne, patentowe, autorskie oraz inne dotyczących ochrony własności intelektualnej – w ramach due diligence prawnego szczególną uwagę przykłada się do analizy umów dotyczących ochrony własności intelektualnej, ponieważ mogą one mieć istotny wpływ na wartość oraz ryzyko związane z przedsiębiorstwem,

wgląd w spory sądowe i administracyjne – weryfikacja potencjalnych zagrożeń związanych z roszczeniami, o ile takie występują,

badanie stanu prawnego nieruchomości – ustalenie tytułu prawnego do nieruchomości oraz obciążeń związanych z nieruchomością, o ile takie występują.

Przykłady ryzyk, jakie można wykryć dzięki due diligence prawnemu:

nieprawidłowości w umowach – po przeprowadzeniu analizy due może okazać się, że umowy są źle sformułowane lub zawierają postanowienia niezgodne z prawem, co może rodzić w przyszłości problemy z egzekwowaniem umów, ryzyko niewłaściwego rozliczenia się z umów bądź roszczenia ze strony kontrahentów,

problemy z prawem własności intelektualnej – przedsiębiorstwo może nie mieć pełnych praw do korzystania z produktów czy technologii, co może skutkować wystąpieniem roszczeń o naruszenie praw własności intelektualnej i utraty kluczowych aktywów firmy.

Korzyści z przeprowadzenia kompleksowego badania due diligence finansowego:

Minimalizacja ryzyk finansowych, prawnych i podatkowych umożliwia dokładne zidentyfikowanie wszystkich ukrytych zobowiązań, sprawdzenie, czy firma przestrzega obowiązujących przepisów prawa w aspektach związanych z prowadzoną działalnością oraz umożliwia wgląd w strukturę podatkową podmiotu i wprowadzenie optymalizacji podatkowej.

Lepsza pozycja negocjacyjna przy zakupach i fuzjach

Przeprowadzenie szczegółowego due diligence daje inwestorowi zdecydowaną przewagę w negocjacjach, ponieważ pozwala na dokładne zrozumienie stanu finansowego, prawnego i operacyjnego firmy będącej przedmiotem inwestycji. Mając pełny wgląd i wiedzę na temat sytuacji przedsiębiorstwa, można zidentyfikować wszelkie ukryte ryzyka, problemy czy zobowiązania, które mogą wpłynąć na wartość przedsiębiorstwa.

Zabezpieczenie interesów inwestora i firmy

Jeśli wyniki badania due wskazują na poważne problemy finansowe przedsiębiorstwa inwestor jest w stanie wynegocjować bardziej korzystne warunki transakcji, takie jak chociażby obniżenie ceny. Kupujący może również wprowadzić na swoją rzecz dodatkowe zabezpieczenia w postaci klauzul za wady ukryte, ograniczając tym samym swoją odpowiedzialność za zobowiązania firmy.

Planujesz zakup firmy lub fuzję?

Podjęcie świadomej decyzji jest kluczem do sukcesu! Due diligence pozwala uzyskać pełen wgląd w sytuację finansową, prawną, podatkową przedsiębiorstwa, co z kolei umożliwia podejmowanie wyborów opartych na faktach i rzetelnych danych. Inwestorzy, menedżerowie i właściciele firm mogą wtedy podejmować bardziej racjonalne decyzje, które zwiększają szanse na osiągnięcie zamierzonych celów.

Jeśli chcesz zainwestować i potrzebujesz fachowej pomocy, skontaktuj się z naszą kancelarią. Posiadamy wiedzę i doświadczenie w zakresie dotyczącym przeprowadzenia kompleksowych analiz działalności podmiotów gospodarczych, co z pewnością zabezpieczy Twoje interesy i zapewni długoterminowy rozwój.