Wezwanie do sądu a pobyt za granicą – co zrobić?

Jeśli jesteś obywatelem polskim przebywającym za granicą, nie musisz specjalnie przyjeżdżać na rozprawę, aby zostać przesłuchanym w charakterze strony lub świadka. Sąd może zwrócić się do Polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego właściwego dla miejsca zamieszkania lub do Ambasady RP o przesłuchanie świadka. Taką możliwość przewiduje art. 1134 kodeksu postępowania cywilnego, jak i kodeks postępowania karnego w art. 586 § 1. Nie dotyczy to osób przesłuchiwanych w charakterze oskarżonego.

Doręczenie pisma stanowi wezwanie. Świadek to osoba, która posiada wiedzę na temat okoliczności związanych ze sprawą. Jeśli dana osoba ma wiedzę na temat okoliczności sprawy, może zostać powołana w charakterze świadka w sprawie sądowej.

Czym jest wezwanie do sądu w charakterze świadka?

Wezwania stanowią informację dla adresata, że jego stawiennictwo jest obowiązkowe, chyba że ustawa stanowi inaczej i zaznaczono to wyraźnie w samym wezwaniu. W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający oraz podać, w jakiej sprawie oraz miejscu i czasie ma się stawić adresat. Nie można zaniechać wskazania powodu stawiennictwa. Musi także zawierać informację o skutkach niestawiennictwa. Jeśli sąd uzna niestawiennictwo na sprawie za nieusprawiedliwione, sąd polski skaże świadka na grzywnę, po czym wezwie go powtórnie, a w razie ponownego niestawiennictwa skaże go na ponowną grzywnę i może zarządzić jego przymusowe sprowadzenie. Doręczenie pisma przebywającej za granicą osobie to wezwanie.

Świadek w sprawie toczące, w ciągu tygodnia od dnia doręczenia mu postanowienia skazującego go na grzywnę lub na pierwszym posiedzeniu, na które zostanie wezwany, może usprawiedliwić swe niestawiennictwo. W przypadku usprawiedliwienia niestawiennictwa sąd zwolni świadka od grzywny i przymusowego sprowadzenia.

Co zrobić, gdy otrzymasz wezwanie do sądu będąc za granicą?

Zasadą jest, że świadek ma obowiązek stawiennictwa i złożenia zeznań mających stwierdzić okoliczności istotne w sprawie sądowej.

W razie konieczności wezwania do osobistego stawiennictwa na rozprawę przed sądem polskim przebywającej za granicą osobie w celu przesłuchania jej w charakterze świadka, sąd zarządza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, doręczenie pisma przebywającej za granicą osobie i wysyła do tej osoby wezwanie do dobrowolnego stawiennictwa i zarządza jego przesłuchanie. Natomiast w tym przypadku, wezwanie, to nie może zawierać zagrożenia karą porządkową lub innymi środkami przymusu.

Osobie wezwanej lub osobie towarzyszącej świadkowi, mającej obywatelstwo polskie, w sprawie toczącej się, przysługuje zwrot na kosztów podróży oraz utrzymania w miejscu przesłuchania świadka. Sąd osobie biorącej udział w czynnościach sądowych przyznaje odpowiedni zwrot kosztów lub dochodu utraconego z pracy.

Istnieje również możliwość skontaktowania się z polskim przedstawicielstwem dyplomatycznym (np. ambasadą lub konsulatem) w celu uzyskania wsparcia lub dodatkowych informacji. Świadek ma prawa odmówić zeznań. Przesłuchanie może się odbyć tylko wtedy, gdy wyrazi na to zgodę. W takim przypadku nie stosuje się przepisów o obowiązku stawiennictwa i konsekwencji z tym związanych.

Jeżeli osoba wezwana w charakterze świadka do siedziby sądu, a mieszkającą za granicą chciałaby osobiście stawić się przed Sądem Polskim i złożyć zeznania, może złożyć wniosek o zmianę terminu jej przesłuchania lub ewentualnie wniosek o przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym. Nie jest niekiedy wymagane bezpośrednie przesłuchanie świadków. Tak jest w sprawach cywilnych i w postępowaniu cywilnym. Wtedy nie trzeba przeprowadzać przesłuchania za pośrednictwem urzędu konsularnego. Kodeks postępowania karnego odmiennie reguluje tę kwestię. Sąd w przypadku powzięcia wiadomości o pobycie świadka poza granicami, może odczytać na rozprawie zeznań świadków przebywających za granicą i zarządzi zaniechanie wezwania świadka.

Zostałeś wezwany w charakterze świadka?

Jesteśmy gotowi, by Ci pomóc!

Skontaktuj się

Przesłuchanie świadka za granicą

Świadek może złożyć zeznanie za pośrednictwem przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, w okręgu konsularnym, w którym aktualnie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przesłuchanie następuje za pośrednictwem urzędu konsularnego.

Należy podkreślić, że możliwe jest przesłuchanie takiej osoby za pośrednictwem przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, lub w formie wideokonferencji.

Wniosek o przesłuchanie takiej osoby za pośrednictwem przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, musi być przesłany za pośrednictwem prezesa właściwego sądu okręgowego.

Możliwość złożenia wniosku o odroczenie przesłuchania

Jeżeli świadek zwróci się do Sądu z wnioskiem o odroczenie terminu jego przesłuchania na inny termin, argumentując to koniecznością dojazdu z zagranicy, jest duża szansa, że Sąd uwzględni ten wniosek. Jeśli Sąd zdecydował się przesłuchać taką osobę, to również jemu zależy na tym, by ta czynność została przeprowadzona.

Przesłanką uzasadniającą odroczenie rozprawy jest np. stwierdzenie przez Sąd nieprawidłowości w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony/świadka jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć. Taką przeszkodą może być pobyt za granicami kraju.

Powrót do kraju na rozprawę

Stawienie się na wezwanie Sądu może być konieczne, jeżeli świadek dysponuje wiedzą niezbędną do rozstrzygnięcia danej sprawy, np. gdy był jedynym świadkiem zdarzenia.

Za niestawienie się na rozprawie bez uzasadnionych przyczyn, sąd skaże świadka na grzywnę, po czym wezwie go powtórnie, a w razie ponownego niestawiennictwa skaże go na ponowną grzywnę i może zarządzi jego przymusowe sprowadzenie.

Istnieje jednak możliwość usprawiedliwienia swojej nieobecności i uchylenie się od nałożonej przez sąd grzywny. Można np. zwolnienie od lekarza sądowego, które będzie swoistym usprawiedliwieniem nieobecności.

Twój powrót do kraju okazał się niemożliwy?

Można usprawiedliwić nieobecność!

Skontaktuj się

Współpraca z polskim przedstawicielstwem dyplomatycznym

Świadek może złożyć zeznanie przed konsulem w jego siedzibie, znajdującej się w okręgu konsularnym, w którym aktualnie przebywa z zamiarem stałego pobytu. Zgodnie z nim konsul przesłuchuje świadków na wniosek polskiego organu sądu lub prokuratora.

Do Polskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego można zadzwonić lub wysłać e-mail.

Przesłuchanie w konsulacie jest protokołowane. Świadek musi mieć obywatelstwo polskie. Konsul lub ambasador, nie może też przesłuchiwać osób w charakterze oskarżonego. Przesłuchanie świadka polega na zadanie pytania, później składa podpis w postaci imienia i nazwiska.